Ko e folofolá      Tokoni  | Kumi  | Ngaahi Me'a ke Fili Aí  | ʻOsi Fakaʻilongaʻi  | Tokoni (Help)  | Faka-Tonga 
Paaki   < Ki Mu'a  Hoko Atu >
HOKOHOKO FAKAMATAʻITOHI ʻO E NGAAHI KAVEINGÁ
Moʻoniʻi Laumālié
Vakai foki ki he Sinó, Laumālié
ʻOku fakamatala ʻa e folofolá ʻo kau ki he ngaahi laumālié (pe moʻoniʻi laumālié) ʻi ha founga ʻe tolu: (1) ko e ngaahi sino laumālie ʻi he moʻui ki muʻa pe hili ʻa e moʻui fakamatelié (ʻAlamā 40:11–14; ʻĒpa. 3:23); (2) ko ha laumālie mo ha sino ʻoku fakataha ʻi he moʻui fakamatelié (ʻĒpa. 5:7); pea ko e (3) ko ha tokotaha taʻe-faʻa-mate kuo toe tuʻu ʻa ia kuo fakatahaʻi ʻo ʻikai toe lava ke fakamavahevaheʻi ʻa hono laumālié mo hono sinó (ʻAlamā 40:23; T&F 88:15–16).
ʻOku fai ʻe he totó ʻa e fakalelei maʻá e laumālié, Lev. 17:11. ʻOkú ne fakamoʻui hoku laumālié, Same 23:3. Ke ke ʻofa kia Sihova ko ho ʻOtuá ʻaki ho laumālié kotoa, Mātiu 22:37 (Maʻake 12:30). ʻOku kākaaʻi peheʻi ʻe he tēvoló ʻa honau laumālié, 2 Nīfai 28:21. ʻOatu homou laumālié kotoa ko ha feilaulau kiate ia, ʻAmenai 1:26. ʻOku kamata ke langaki hake ʻe he folofolá ʻa hoku laumālié, ʻAlamā 32:28. ʻE ʻikai toe fiekaia pe fieinua hono laumālié, 3 Nīfai 20:8. ʻOku fakamāʻoniʻoniʻi ʻa e mā mo e vai ʻo e sākalamēnití ki he ngaahi laumālie ʻo kinautolu ʻoku maʻu iá, Molonai 4–5 (T&F 20:77–79). ʻOku fakahoko ʻe he kau ngāue ʻi he ngoué ʻa e fakamoʻuí ki hono laumālié, T&F 4:2, 4. ʻOku mahuʻinga lahi ʻa e ngaahi laumālié, T&F 18:10. Naʻe fanauʻi mai ʻa kimoutolu ki he māmaní ʻi he vai, mo e toto, pea mo e laumālie, ʻo hoko ko ha moʻoniʻi laumālie moʻuí, Mōsese 6:59.
Ko e mahuʻinga ʻo e ngaahi laumālié: Ko e fānau fakalaumālie ʻa e ʻOtuá ʻa e kakai kotoa pē. ʻOkú ne tokanga mai ki heʻene fānaú kotoa pē pea ʻokú ne lau ʻoku mahuʻinga ʻa e tokotaha kotoa pē. Koeʻuhi ko ʻene fānau ʻa kinautolu, ʻoku nau maʻu ai ʻa e mālohi ke hoko ʻo tatau mo ia. Ko ia, ʻoku nau fuʻu mahuʻinga lahi ʻaupito.
ʻOku ai ʻa e fiefia ʻi he fakatomala ʻa e angahala ʻe toko tahá, Luke 15:10. Naʻe ʻofa pehē ʻa e ʻOtuá ki māmani, naʻá ne foaki hono ʻAlo pē Taha naʻe Fakatupú, Sione 3:16. Naʻe ʻikai te nau faʻa kātakiʻi ke malaʻia ha laumālie ʻo ha taha, Mōsaia 28:3. ʻIkai ʻoku mahuʻinga tatau ha laumālie ki he ʻOtuá ʻi he taimí ni ʻo tatau mo e mahuʻinga ʻo ha laumālie ʻi he taimi ʻo ʻene hāʻele maí? ʻAlamā 39:17. Ko e meʻa ʻe mahuʻinga taha kiate koé ko hoʻo ʻomai ʻa e ngaahi laumālié kiate au, T&F 15:6. Manatu ʻoku mahuʻinga lahi ʻa e ngaahi laumālié ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá, T&F 18:10–15. Ko ʻeku ngāué ʻeni mo hoku nāunaú—ke fakahoko ʻa e moʻui taʻemate mo e moʻui taʻengata ʻa e tangatá, Mōsese 1:39.