|
HOKOHOKO FAKAMATAʻITOHI ʻO E NGAAHI KAVEINGÁ
Laumālié
Ko e konga ia ʻo ha meʻa moʻui ʻa ia naʻe moʻui pē ia ki muʻa ʻi he fanauʻi fakamatelié, ʻa ia ʻokú ne nofoʻia ʻa e sino fakakakanó lolotonga ʻa e moʻui fakamatelié, pea ʻe toe moʻui mavahe pē ia hili ʻa e maté kae ʻoua ke aʻu ki he toetuʻú. Naʻe hoko ʻa e meʻa moʻui kotoa pē—ʻa e faʻahinga ʻo e tangatá, fanga manú, mo e ʻakaú—ko e ngaahi laumālie ki muʻa ʻoku teʻeki ke ʻi ai ha faʻahinga meʻa moʻui ʻi he māmaní (Sēnesi 2:4–5; Mōsese 3:4–7). ʻOku fōtunga tatau pē ʻa e sino fakalaumālié pea mo e sino fakakakanó ( 1 Nīfai 11:11; ʻEta 3:15–16; T&F 77:2; T&F 129). Ko e laumālié ko e meʻa ia, ka ʻoku pelepelengesi mo haohaoa ange ia ʻi he ngaahi ʻelemēniti pe meʻa fakamatelié ( T&F 131:7).
Ko e kakai kotoa pē ko ha foha pe ʻofefine ia ʻo e ʻOtuá, ʻa ia naʻe fanauʻi ia ko ha laumālie ki ha Ongo Mātuʻa Fakalangi ki muʻa pea toki fanauʻi mai kinautolu ki ha ongo mātuʻa fakamatelie ʻi he māmaní (Hepelū 12:9). ʻOku maʻu ʻe he tokotaha kotoa pē ʻi he māmaní ha sino fakalaumālie taʻe-faʻa-mate mo ha sino ʻo e kakano mo e hui. Pea hangē ko ia ko hono faʻa fakaʻuhingaʻi he taimi ʻe niʻihi ʻi he folofolá, ʻoku hoko ʻa e laumālié mo e sino fakakakanó ko e laumālie moʻui pe moʻoniʻi laumālié (Sēnesi 2:7; T&F 88:15; Mo. 3:7, 9, 19; ʻĒpa. 5:7). ʻOku lava ʻa e laumālié ʻo moʻui taʻe ʻi ai ha sino fakakakano, ka ʻoku ʻikai lava ʻa e sino fakakakanó ʻo moʻui taʻekau ai ʻa e laumālié (Sēmisi 2:26). Ko e mate fakasinó ʻa hono fakamavaheʻi ʻo e laumālié mei he sinó. ʻE toe fakatahaʻi ʻi he toetuʻú ʻa e laumālié mo e sino ʻo e kakano mo e hui tatau mo ia naʻá ne maʻu ia ʻi heʻene hoko ko e tangata fakamatelié, pea ʻoku ʻi ai hona faikehekehe lalahi ʻe ua: ʻe ʻikai toe fakamavaheʻi ʻa kinaua, pea ʻe hoko ai ʻa e sino fakamatelié ʻo taʻe-faʻa-mate mo fakahaohaoaʻi ( ʻAlamā 11:45; T&F 138:16–17).
ʻOku ʻikai kakano mo hui ha laumālie ʻo hangē ko ia ʻoku mou ʻiló ni ʻiate aú, Luke 24:39. ʻOku fakamoʻoniʻi ʻe he Laumālié mo hotau laumālié, ko e fānau ʻa e ʻOtua ʻa kitautolu, Loma 8:16. Fakaongoongoleleiʻi ʻa e ʻOtuá ʻi homou sinó pea ʻi homou laumālié, 1 Kol. 6:20. Ko e sino ko ʻení ko e sino ia ʻo hoku laumālié, ʻEta 3:16. Ko e laumālie ʻa e tangatá, T&F 93:33. Naʻe ngāue ʻa Kalaisi ki he ngaahi laumālie māʻoniʻoni ʻi palataisí, T&F 138:28–30 (1 Pita 3:18–19). Naʻe fanauʻi mai ʻa kimoutolu ki he māmaní ʻi he vai, mo e toto, pea mo e laumālie, Mōsese 6:59. Naʻá ne tuʻu ʻi he haʻohaʻonga ʻo kinautolu ʻa ia ko e ngaahi laumālie, ʻĒpa. 3:23.
Ko e laumālie ʻulí pe laumālie koví: Naʻe kapusi ʻe Sīsū ʻa e kau tēvolo tokolahi, Maʻake 1:27, 34, 39. Haʻu ki tuʻa mei he tangatá ʻa koe ko e laumālie ʻuli, Maʻake 5:2–13. ʻOku akoʻi ʻe he laumālie ʻulí ʻa e tangatá ke ʻoua te ne lotu, 2 Nīfai 32:8. Naʻá ne kapusi ʻa e kau tēvoló mo e ngaahi laumālie ʻulí ʻi he huafa ʻo Sīsuú, 3 Nīfai 7:19. ʻOku lahi ʻa e ngaahi laumālie kākā kuo nau ʻalu atu ʻi he māmaní ʻo kākaaʻi ʻa e māmaní, T&F 50:2, 31–32. Naʻe fakamatalaʻi ʻe Siosefa Sāmita ʻa e ngaahi kī ʻe tolu ʻe lava ʻo ʻiloʻi ai pe ʻoku mei he ʻOtuá ʻa e laumālié pe mei he tēvoló, T&F 129.
|